Để hỗ trợ hộ kinh doanh cá nhân giữa lúc chi phí đầu vào tăng, Bộ Tài chính đề xuất giảm 30% thuế thu nhập và nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm cho giai đoạn 2026–2027.
Bộ Tài chính vừa đưa ra một đề xuất chính sách thuế nhằm hỗ trợ khu vực hộ, cá nhân kinh doanh trong bối cảnh kinh tế phục hồi nhưng chi phí sản xuất kinh doanh vẫn ở mức cao. Theo đề xuất, cơ quan này muốn giảm 30% thuế thu nhập cho những hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2027, đồng thời nâng ngưỡng doanh thu để xác định đối tượng tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu từ mức 3 tỷ đồng hiện hành lên 10 tỷ đồng/năm.
Nội dung chính của đề xuất
Đề xuất của Bộ Tài chính bao gồm hai biện pháp chính. Thứ nhất, giảm 30% thuế thu nhập đối với hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm. Mức giảm này sẽ áp dụng trong giai đoạn 2026–2027, tạo khoảng thời gian hỗ trợ cụ thể và rõ ràng cho đối tượng này.
Thứ hai, ngưỡng doanh thu được nâng lên 10 tỷ đồng/năm để xác định đối tượng có thể tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Hiện nay, ngưỡng này là 3 tỷ đồng, nên việc nâng cao sẽ mở rộng vòng hỗ trợ, cho phép nhiều hộ kinh doanh được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản hơn và được hưởng các ưu đãi liên quan.
Bối cảnh nằm sau đề xuất
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang gặp những thách thức nhất định. Chi phí đầu vào—bao gồm nguyên liệu, năng lượng, nhân công—vẫn ở mức cao, gây áp lực lên lợi nhuận của các doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá nhân. Đồng thời, các ưu đãi thuế gián tiếp mà doanh nghiệp từng hưởng trong những năm qua dần kết thúc, khiến gánh nặng thuế tăng lên.
Hộ kinh doanh cá nhân—một bộ phận chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt ở các ngành dịch vụ, bán lẻ, và sản xuất nhỏ—là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những biến động này. Họ không có khả năng hấp thụ chi phí tăng dễ dàng như các doanh nghiệp lớn, do đó chính sách hỗ trợ từ nhà nước có ý nghĩa quan trọng để duy trì sức sống của khu vực này.
Ý nghĩa của việc nâng ngưỡng doanh thu
Nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm là một quyết định có tác động rộng. Mức 3 tỷ đồng hiện nay được xem là tương đối thấp, nên nhiều hộ kinh doanh có doanh thu từ 3–10 tỷ đồng phải áp dụng phương pháp tính thuế phức tạp hơn, yêu cầu kế toán chi tiết và báo cáo tài chính đầy đủ. Những hộ này, mặc dù vẫn là những doanh nghiệp nhỏ nhưng vẫn phải chịu gánh nặng hành chính và tuân thủ cao.
Khi nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng, những hộ kinh doanh trong khoảng 3–10 tỷ đồng sẽ được phép tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu—một phương pháp đơn giản hơn, ít tốn kém hành chính. Điều này giúp giảm chi phí tuân thủ, tăng tính minh bạch, và cho phép những hộ này tập trung vào hoạt động kinh doanh thay vì công việc hành chính phức tạp.
Tác động và triển vọng
Nếu được phê duyệt, đề xuất này có thể mang lại lợi ích kép cho hộ kinh doanh cá nhân. Một là, giảm 30% thuế thu nhập trong 2 năm 2026–2027 trực tiếp giảm chi phí, tăng dòng tiền lưu lại trong doanh nghiệp, từ đó có thể tái đầu tư, mở rộng hoạt động, hoặc xây dựng quỹ dự phòng. Hai là, nâng ngưỡng doanh thu giúp đơn giản hóa quy trình tính thuế, giảm rủi ro sai sót, và tiết kiệm chi phí thuê kế toán viên.
Từ góc độ chính sách, đề xuất này cũng phản ánh sự cân bằng giữa mục tiêu tăng thu ngân sách và mục tiêu hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân. Thay vì tăng thuế suất chung, Bộ Tài chính chọn cách tiếp cận nhạy cảm hơn—hỗ trợ những doanh nghiệp nhỏ nhất, trong đó khó khăn là lớn nhất, trong một giai đoạn xác định rõ ràng.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chính sách sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như mức độ tuân thủ, điều kiện kinh tế vĩ mô, và cách thức thực hiện chi tiết. Cần có những quy định rõ ràng về đối tượng, cách xác định doanh thu, thời gian áp dụng, và các điều kiện khác để tránh gây nhầm lẫn hoặc lạm dụng chính sách.
Đề xuất của Bộ Tài chính sẽ cần trải qua các bước phê duyệt tiếp theo, bao gồm rà soát kỹ lưỡng về tác động tài chính công, tính khả thi thực hiện, và các ý kiến từ các bộ, ngành, và cộng đồng doanh nghiệp liên quan. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quyết định của cấp quản lý cao hơn và sự cân nhắc toàn diện về tình hình ngân sách và ưu tiên chính sách kinh tế trong thời kỳ tới.
